ปัจจุบันการดื่มชาเขียวและคาเฟ่สไตล์ญี่ปุ่นได้รับความนิยมอย่างแพร่หลายไปทั่วโลก รวมถึงในประเทศไทย เชื่อว่าหลายคนคงคุ้นเคยกับเมนูเครื่องดื่มและขนมหวานที่มีส่วนผสมของ “มัทฉะ” (Matcha) กันเป็นอย่างดี แต่สำหรับผู้ที่ชื่นชอบและต้องการสัมผัสกับรสชาติชาเขียวคุณภาพระดับพรีเมียม มักจะมีคำถามหนึ่งเกิดขึ้นเสมอว่า “ทำไมเวลาพูดถึงสุดยอดมัทฉะญี่ปุ่น ทุกคนถึงต้องนึกถึง มัทฉะเมืองอุจิ?”
บทความนี้ MOMO MATCHA จะพาทุกคนไปเจาะลึกความลับที่ซ่อนอยู่ในมัทฉะเมืองอุจิ จังหวัดเกียวโต ว่าอะไรทำให้มัทฉะเมืองอุจิ ได้รับการยกย่องให้เป็นหนึ่งในชาเขียวที่ดีที่สุดในโลก และครองใจผู้บริโภคมายาวนาน
ทำความรู้จักกับ “มัทฉะเมืองอุจิ” ต้นตำรับชาเขียวญี่ปุ่น
เมืองอุจิ (Uji) ตั้งอยู่ทางตอนใต้ของจังหวัดเกียวโต (Kyoto) ประเทศญี่ปุ่น เป็นเมืองเล็ก ๆ ที่เงียบสงบและเต็มไปด้วยกลิ่นอายของประวัติศาสตร์ แต่ในวงการคนรักชา เมืองแห่งนี้คือ “เมืองหลวงแห่งชาเขียว” ที่ผลิตชาคุณภาพเข้าสู่ตลาดทั้งในและต่างประเทศ
ความเป็นมาและประวัติศาสตร์ของมัทฉะเมืองอุจิ
ประวัติศาสตร์ของมัทฉะเมืองอุจิ นั้นเริ่มต้นขึ้นตั้งแต่ช่วงยุคคามาคุระ (Kamakura Period) หรือประมาณศตวรรษที่ 12 เมื่อพระภิกษุเอไซ (Eisai) ผู้ก่อตั้งนิกายรินไซในญี่ปุ่น ได้นำเมล็ดพันธุ์ชาและวิธีการดื่มชาแบบบดผงกลับมาจากประเทศจีน จากนั้นพระเมียวเอะ (Myoe Shonin) ได้นำเมล็ดพันธุ์เหล่านั้นมาปลูกที่เมืองอุจิ
ด้วยภูมิปัญญาที่ส่งต่อกันมารุ่นสู่รุ่น และการสนับสนุนจากโชกุนในยุคมุโรมาจิ (Muromachi Period) ทำให้การปลูกชาในเมืองอุจิได้รับการพัฒนา มีการคิดค้นเทคนิคการปลูกชาแบบคลุมแสง (Shading) ซึ่งเป็นต้นกำเนิดของการทำมัทฉะและเกียวกุโระ (Gyokuro) ในเวลาต่อมา จนทำให้มัทฉะเมืองอุจิ กลายเป็นชาชั้นสูงที่ใช้ในพิธีชงชาของราชสำนักและชนชั้นสูงของญี่ปุ่นมาจนถึงปัจจุบัน
สภาพแวดล้อมทางภูมิศาสตร์ที่ทำให้มัทฉะเมืองอุจิ
นอกจากประวัติศาสตร์ สิ่งที่ทำให้ “มัทฉะเมืองอุจิ” มีคุณภาพคือ “สภาพภูมิประเทศและภูมิอากาศ” ที่เหมาะสมในการปลูกมัทฉะ
- แม่น้ำอุจิ : แม่น้ำสายหลักที่ไหลผ่านเมืองทำให้เกิดหมอกยามเช้า หมอกนี้ทำหน้าที่เหมือนธรรมชาติที่ช่วยกรองแสงแดด ทำให้ใบชาไม่ได้รับแสงแดดที่แรงเกินไป
- อุณหภูมิที่แตกต่าง : ความแตกต่างของอุณหภูมิระหว่างกลางวันและกลางคืนในพื้นที่นี้ ช่วยกระตุ้นให้ต้นชาผลิตกรดอะมิโน (L-Theanine) ได้มากขึ้น ซึ่งเป็นสารที่ให้รสชาติ “อูมามิ” และความหวานละมุน
- ดินที่อุดมสมบูรณ์ : ดินในแถบเมืองอุจิมีการระบายน้ำได้ดีและอุดมไปด้วยแร่ธาตุที่จำเป็นต่อการเจริญเติบโตของต้นชา
ทำไมมัทฉะเมืองอุจิ ถึงได้รับการยกย่องว่าดีที่สุด?
เมื่อพูดถึงคุณภาพของมัทฉะเมืองอุจิ สิ่งที่ทำให้ชาจากเมืองนี้แตกต่างจากที่อื่น ไม่ได้มีแค่เรื่องของธรรมชาติ แต่รวมถึง “ความใส่ใจในทุกขั้นตอน” ของเกษตรกรชาวญี่ปุ่น
กระบวนการปลูกและเก็บเกี่ยวที่พิถีพิถัน
การจะได้มาซึ่งผงมัทฉะเมืองอุจิ สีเขียวสดนั้น ต้นชาจะต้องผ่านกระบวนการพลางแสงหรือคลุมสแลน (Shading) เป็นเวลาประมาณ 20-30 วันก่อนการเก็บเกี่ยว การทำเช่นนี้เพื่อยับยั้งการสังเคราะห์แสง บังคับให้ใบชาผลิตคลอโรฟิลล์และกรดอะมิโนแอล-ธีอะนีนเพิ่มขึ้น ทำให้ใบชามีสีเขียวเข้มขึ้นและลดความฝาดขมลง
เมื่อถึงฤดูเก็บเกี่ยว (โดยเฉพาะช่วง First Flush หรือใบชาฤดูใบไม้ผลิ) เกษตรกรจะคัดเลือกเฉพาะยอดอ่อนใบชา 2-3 ใบแรก จากนั้นนำไปนึ่งเพื่อหยุดการเกิดออกซิเดชัน ตากให้แห้งโดยไม่ต้องนวด (จะได้ใบชาที่เรียกว่า Tencha) และนำไปคัดแยกก้านและเส้นใบออกอย่างละเอียด
รสชาติและกลิ่นหอมที่เป็นเอกลักษณ์
ขั้นตอนสุดท้ายที่สำคัญคือการบดใบชาเทนฉะด้วย “โม่หิน” (Ishiusu) ซึ่งเป็นวิธีดั้งเดิมที่ใช้ความเร็วต่ำ เพื่อไม่ให้เกิดความร้อนที่อาจทำลายรสชาติและสีของมัทฉะ ผลลัพธ์ที่ได้คือ “ผงมัทฉะเมืองอุจิ” ที่มีเนื้อสัมผัสเนียนละเอียด มีสีเขียวสว่างสด กลิ่นหอมคล้ายสาหร่ายทะเลหรือหญ้า และที่สำคัญคือมีรสชาติ “อูมามิ” ที่กลมกล่อม หวานติดปลายลิ้น และแทบจะไม่มีความฝาดขมเลย
เกรดมัทฉะเมืองอุจิมีอะไรบ้าง?
สำหรับผู้ที่สนใจอยากลองสัมผัสรสชาติของมัทฉะเมืองอุจิ ผงมัทฉะในท้องตลาดจะถูกแบ่งออกเป็นหลายเกรดตามคุณภาพและวัตถุประสงค์การใช้งาน เพื่อให้คุณสามารถเลือกซื้อได้อย่างเหมาะสม ดังนี้
- เกรดพิธีชงชา (Ceremonial Grade) เป็นมัทฉะเกรดสูงสุดที่ทำจากใบชาเก็บเกี่ยวครั้งแรก (First Harvest) ของปี มีสีเขียวมรกตสว่างที่สุด รสชาติอูมามิชัดเจน หวานนุ่ม และไม่มีความขม มักใช้สำหรับชงกับน้ำร้อนดื่มแบบเพียว ๆ (Usucha ชาใส หรือ Koicha ชาข้น) ในพิธีชงชาญี่ปุ่น เพื่อให้ได้รับรู้ถึงรสชาติของมัทฉะเมืองอุจิ โดยไม่ต้องเติมนมหรือน้ำตาล
- เกรดพรีเมียม (Premium Grade) เป็นเกรดที่ได้รับความนิยมอย่างมากในหมู่ผู้บริโภคทั่วไปและร้านคาเฟ่เฉพาะทาง ทำจากใบชาคุณภาพดี มีรสชาติอูมามิและความฝาดขมเล็กน้อย เหมาะสำหรับนำมาชงเป็นเครื่องดื่มผสมนม เช่น มัทฉะลาเต้ (Matcha Latte) ซึ่งจะให้กลิ่นหอมของชาที่ทะลุผ่านความมันของนมออกมาได้อย่างลงตัว
- เกรดทำขนมและเครื่องดื่ม (Culinary Grade) มัทฉะเกรดนี้มักผลิตจากใบชาที่เก็บเกี่ยวในรอบหลัง ๆ มีสีเขียวที่เข้มและอาจติดโทนเหลืองเล็กน้อย รสชาติจะมีความฝาดขมและฝาดชัดเจนกว่าเกรดอื่น ซึ่งความขมนี้เองที่เป็นข้อดีเมื่อนำไปเป็นส่วนผสมในการทำเบเกอรี่ เค้ก คุกกี้ ไอศกรีม หรือเครื่องดื่มปั่น เพราะรสชาติและกลิ่นของชาจะไม่ถูกกลบด้วยเนย นม ไข่ หรือน้ำตาล
แนะนำผงชาเขียว 7 แบรนด์ดังจากมัทฉะเมืองอุจิ
หากคุณกำลังมองหามัทฉะเมืองอุจิแท้ ๆ เพื่อนำมาชงดื่มเองที่บ้าน ทำขนม หรือใช้ในร้านคาเฟ่ ปัจจุบันมีแบรนด์ชาชั้นนำมากมายที่ส่งตรงความพรีเมียมจากเมืองอุจิมาให้เราได้เลือกลอง นี่คือ 7 แบรนด์ดังที่คนรักมัทฉะไม่ควรพลาด :
- Marukyu Koyamaen : แบรนด์ชาเก่าแก่ระดับตำนานที่ขึ้นชื่อเรื่องเกรดมัทฉะพรีเมียม โดดเด่นด้วยกลิ่นหอมเตะจมูกและรสชาติอูมามิ มักถูกเลือกใช้ในพิธีชงชาและร้านขนมชั้นนำ
- Tsujiri Uji Main Store : ร้านชาที่มีชื่อเสียงโด่งดังจากอุจิ โดดเด่นด้วยรสชาติชาที่เข้มข้นเป็นเอกลักษณ์ มีผลิตภัณฑ์มัทฉะให้เลือกหลากหลาย ทั้งสำหรับชงดื่มและทำเบเกอรี่
- Nakamura Tokichi : อีกหนึ่งแบรนด์ดังประจำเมืองอุจิที่นักท่องเที่ยวนิยมซื้อเป็นของฝาก จุดเด่นคือรสชาติที่มีความนุ่ม กลมกล่อม ดื่มง่ายและเข้าถึงได้ทุกเพศทุกวัย
- Chikiriya : แบรนด์ที่ตอบโจทย์คนรักการทำขนมและเครื่องดื่ม เหมาะอย่างยิ่งสำหรับทำเมนูโฮมคาเฟ่ เช่น มัทฉะลาเต้ หรือผสมในเนื้อเบเกอรี่ เพราะให้สีสวยและสู้กับส่วนผสมอื่นได้ดี
- Richie (Uji Matcha) : แบรนด์ที่หาซื้อได้ง่ายในไทย เป็นมัทฉะแท้ 100% ที่ให้รสชาติกลมกล่อม ไม่ฝาดจนเกินไป เหมาะสำหรับผู้ที่เริ่มต้นดื่มมัทฉะหรือต้องการช งเมนูเครื่องดื่มในชีวิตประจำวัน
- Fukujuen : โรงงานชาเก่าแก่ที่มีชื่อเสียงระดับประเทศ โดดเด่นเรื่องกระบวนการผลิตที่พิถีพิถัน และมีชื่อเสียงอย่างมากในเรื่องชาเกรด Gyokuro (เกียวกุโระ) คุณภาพสูง
- Momo Matcha : ผงอูจิมัทฉะ เกรด Premium ที่ทำจากใบชาเขียวคุณภาพดีจากไร่ชาในญี่ปุ่นแท้ ๆ ปราศจากการผสมแป้ง สี และกลิ่นสังเคราะห์ ให้รสชาติที่นุ่มนวล กลมกล่อม ไม่ขมจัด พร้อมกลิ่นหอมอันเป็นเอกลักษณ์ คัดสรรเฉพาะใบชาเขียวอ่อนที่ผ่านกรรมวิธีบดด้วยโม่หินตามแบบฉบับญี่ปุ่นดั้งเดิม
วิธีการเดินทางไปสัมผัสวิถีชาที่เมืองอุจิ (Uji) จังหวัดเกียวโต
หากคุณมีโอกาสไปเยือนประเทศญี่ปุ่น การเดินทางไปสัมผัสบรรยากาศต้นตำรับ “มัทฉะเมืองอุจิ” ด้วยตัวเองถือเป็นประสบการณ์ที่ไม่ควรพลาด เมืองอุจิเดินทางไปได้ง่ายมาก ทั้งจากเกียวโตและโอซาก้า
การเดินทางจากเกียวโต (Kyoto)
- โดยรถไฟ JR : สามารถขึ้นรถไฟสาย JR Nara Line จากสถานี Kyoto Station มาลงที่สถานี JR Uji Station ใช้เวลาเดินทางเพียงประมาณ 17-20 นาที (หากนั่งขบวน Miyakoji Rapid)
- โดยรถไฟ Keihan : นั่งรถไฟสาย Keihan Main Line จากใจกลางเกียวโต (เช่น สถานี Gion-Shijo) ไปลงที่สถานี Chushojima แล้วเปลี่ยนเป็นสาย Keihan Uji Line เพื่อไปลงที่สถานี Keihan Uji ใช้เวลาประมาณ 30 นาที
การเดินทางจากโอซาก้า (Osaka)
- โดยรถไฟ Keihan : จากสถานี Yodoyabashi หรือ Kyobashi ในโอซาก้า ให้นั่งรถไฟสาย Keihan Main Line ไปลงที่สถานี Chushojima จากนั้นเปลี่ยนขบวนเป็นสาย Keihan Uji Line ลงที่สถานี Keihan Uji ใช้เวลาเดินทางรวมประมาณ 50-60 นาที
คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับ “มัทฉะเมืองอุจิ” (FAQ)
จุดเด่นหลักของมัทฉะเมืองอุจิคือ “ความอูมามิ” และความกลมกล่อมที่เหนือกว่า ด้วยสภาพทางภูมิศาสตร์ที่มีแม่น้ำอุจิพาดผ่าน ทำให้เกิดหมอกที่ช่วยกรองแสงแดด ผสานกับดินที่อุดมสมบูรณ์และกรรมวิธีการปลูกแบบพลางแสงที่สืบทอดมาหลายร้อยปี ทำให้ใบชามีสีเขียวสว่าง กลิ่นหอมลุ่มลึก และมีความขมฝาดน้อยมากเมื่อเทียบกับชาจากแหล่งอื่น
ศัตรูตัวร้ายของมัทฉะคือ แสงแดด อากาศ ความชื้น และความร้อน การเก็บรักษาที่ถูกต้องคือควรเก็บผงมัทฉะไว้ในถุงฟอยล์ทึบแสงที่ปิดสนิท (ซิปล็อค) หรือกระปุกสูญญากาศ แล้วนำไปแช่ในตู้เย็นช่องธรรมดา และควรบริโภคให้หมดภายใน 1-2 เดือนหลังจากเปิดถุง เพื่อให้ได้รสชาติและกลิ่นหอมที่ดีที่สุด
การใช้น้ำเดือดจัดจะทำให้ชาเสียรสชาติและมีความขมฝาดออกมามากเกินไป อุณหภูมิน้ำที่เหมาะสมที่สุดในการชงมัทฉะคือประมาณ 70-80 องศาเซลเซียส ซึ่งเป็นอุณหภูมิที่ดึงรสชาติอูมามิและความหวานของ มัทฉะเมืองอุจิ ออกมาได้อย่างสมบูรณ์แบบที่สุด
หากคุณกำลังมองหาวัตถุดิบคุณภาพเพื่อยกระดับเมนูเครื่องดื่มและเบเกอรี่ของคุณ Momo Matcha จัดจำหน่ายผงมัทฉะเกรดพรีเมียม ผงอูจิมัทฉะ ผงครีมชีส ท็อปปิ้งสุดฮิต ผงโกโก้สูตรเข้มข้น ผงดาร์กโกโก้สูตรเข้มข้น ราคาถูก ราคาสุดคุ้ม จะซื้อสำหรับชงเองหรือเปิดร้านค้า มีเรทราคาส่ง ถูกที่สุด จัดส่งทั้งในและต่างประเทศ เลือกช้อปกับเราเพื่อสัมผัสรสชาติแห่งความพรีเมียมได้แล้ววันนี้!
ช่องทางการติดต่อและสั่งซื้อ :
- TEL : 064-845-6698
- LINE : @MOMOMATCHA
- FACEBOOK FANPAGE : ผงมัทฉะ เกรดพรีเมี่ยม Momo Matcha
